REset
- Landschap
- Onderzoek
Wat kan het vakantiepark van de toekomst de regio bieden?
Vercommercialisering van het vakantiepark leidt op termijn tot een recreatie die voor grote groepen mensen ontoereikend en onbetaalbaar wordt. Het vakantiepark komt hierdoor steeds verder af te staan van het landschap, de lokale gemeenschap en de recreant. Een ontwikkeling die zorgen baart. Voldoet het huidige fenomeen van het vakantiepark nog wel? Kunnen we het verdienmodel achter recreatie gebruiken om de leefomgeving te verbeteren? En hoe ziet de toekomst van recreatie eruit?
In opdracht van het College van Rijksbouwmeester & Rijksadviseurs en Stichting Vitale Vakantieparken heeft VOIDS onderzoek gedaan naar de toekomst van vakantieparken op de Veluwe. Dit onderzoek was onderdeel van het ‘Young Innovators’-traject van het CRa. In dit traject koppelt het CRa jonge, talentvolle architecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten aan opdrachtgevers. Door middel van ontwerpend onderzoek wordt in dit traject naar innovatieve oplossingen voor grote ruimtelijke opgaven gezocht.
-
Locatie
Veluwe -
Programma
Recreatie en landschap -
Opdrachtgever
College van Rijksbouwmeester & Rijksadviseurs & Stichting Vitale Vakantieparken -
Jaar
2022-2023
Het recht op recreatie staat onder druk
De toenemende vercommercialisering van vakantieparken maakt recreatie op termijn minder toegankelijk en betaalbaar voor grote groepen mensen. Waar recreatie ooit begon als kleinschalig verblijf in de natuur, ontwikkelde het zich via boerenerven en de opkomst van de auto tot het commerciële vakantiepark van nu. In de afgelopen decennia is het park bovendien steeds meer een investeringsobject geworden, waardoor de band met de lokale gemeenschap is verzwakt. Dat roept de vraag op of het huidige vakantiepark nog past bij de Veluwe, en hoe recreatie opnieuw dichter bij de samenleving kan worden georganiseerd.
Een nieuw verhaal voor recreatie: de gouden randen van De Veluwe
De Veluwe telt inmiddels meer dan 500 vakantieparken die zich met name aan de randen van het natuurgebied bevinden. Door uitponding door particuliere en institutionele partijen is het eigendom in de loop der tijd sterk is versnipperd geraakt. Deze versnippering belemmert zowel goed beheer als toekomstige transformatie en zet de ruimtelijke kwaliteit van de Veluwe onder druk. Juist in de landschappelijk randen van de Veluwe waar de parken zich bevinden komen veel opgaven samen. Dat maakt deze ‘gouden randen’ kansrijk als plekken waar kwaliteit, diversiteit en ruimtelijke samenhang kunnen worden versterkt. Door recreatie hierin een prominente rol te geven, kunnen bredere transities op de Veluwe worden versneld.
Recreatie als hefboom voor een toekomstbestendige Veluwerand
Door middel van een representatieve doorsnede van de Veluwe wordt de potentie van een nieuw ecosysteem getoond. Hierin wordt recreatie niet alleen onderdeel van het lokale verdienmodel, maar kan recreatie als hefboom dienen voor lokale en regionale opgaves. Waar agrarische gronden, dorpen en defensieterreinen nu nog gescheiden werelden vormen, biedt juist het versterken van overgangen en verbindingen kansen voor een duurzamer en aantrekkelijker landschap. Zo kunnen ruimtelijke barrières worden doorbroken en ontstaat een rijker, meer samenhangend landschap voor mens en natuur. Op deze manier kunnen recreant, lokale gemeenschap en landschap veel directer in contact met elkaar komen en innig verbonden met elkaar raken.
Groeten uit...
Zes beelden tonen te potentie van het nieuwe ecosysteem van de Veluwe op ooghoogte met een knipoog naar het verleden. Een toekomst waarin recreatie weer een onlosmakelijk onderdeel van de verschillende landschappen is en waarin recreant en lokale gemeenschap weer dichter bij elkaar komen, net als in de begindagen van het vakantiepark.
